Kategori: Makaleler

Akıncılar Nasıl Seçilirdi? Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri yapısının en ilginç ve cesur öğelerinden biri, kuşkusuz akıncılardı. O dönemlerde, yeni topraklara açılan kapıları aralamak ve düşman topraklarını sindirecek kadar etkili olmak için, Osmanlı’da akıncılar, yani hafif atlı savaşçılar, kritik bir rol oynuyordu. Peki, bu akıncılar nasıl seçilirdi? Nasıl bu cesur ve vatansever insanlardan oluşan bir grup haline gelirlerdi? Hep birlikte bu sorulara bir göz atalım. Akıncıların Rolü Akıncılar, Osmanlı’nın en ön saflarındaki askerlerdi. Savaşların başlama noktasına yakın bir sürede düşman topraklarına sızan bu gruptaki askerler, ilerideki daha büyük orduya yol açmak için keşif yapar, düşmanın moralini bozar ve korku salarlar, aynı zamanda…

Fıkıh Usulünün Amacı Nedir? Cesur Bir Eleştiri Samimiyetle söyleyeyim: fıkıh usulü hem hayranlık uyandıran bir zekâ ürünüdür hem de sorgulanması gereken bir güç aracıdır. Bugün buraya, usulün iddia ettiği “hukukî kesinlik” ve “metodolojik bilim” sorularını masaya yatırmak, zayıf noktalarını kışkırtıcı ama dürüstçe göstermek için geldim. Fıkıh usulü gerçekten adaleti mi malzeme ediyor yoksa statükoyu mu koruyor? Hadi birlikte bakalım — eleştirel, cesur ve tartışmaya açık bir gözle. Temel Amaç: Ne İçin Kuruldu? Fıkıh usulü, klasik tarifle, İslami hükümlerin nasıl çıkarılacağını düzenleyen ilkeler dizisidir. Amaçlar genel olarak üçe indirgenebilir: 1) kaynaklar arasında tutarlılık sağlamak (Kur’an, Sünnet, icma, kıyas gibi), 2) hukukî…

Erken Kalkabilmek İçin Ne Yapılmalı? Psikolojik Bir Perspektif Sabahları erken kalkmak zor bir alışkanlık gibi görünse de, psikolojik açıdan bu alışkanlığın kökenlerine inmek, daha kalıcı ve etkili bir çözüm bulmamıza yardımcı olabilir. Bir psikolog olarak, insan davranışlarının derinliklerine inmeyi seviyorum. Erken kalkma alışkanlığı da bu davranışlar arasında yer alıyor. Pek çoğumuz sabahları yatağımızdan çıkmakta zorlanıyor, ancak bunun psikolojik kökenlerini anlayarak bu durumu değiştirmek mümkün. Bu yazıda, erken kalkabilmek için yapılması gerekenleri bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji açılarıyla ele alacağız. Bilişsel Psikoloji: Erken Kalkmak İçin Beyin Nasıl Çalışır? Erken kalkma süreci, beynimizin işleyişiyle doğrudan ilişkilidir. Beynimiz, alışkanlıklar ve rutinlerle şekillenir. Bilişsel…

En Tehlikeli Kanama Türü Hangisi? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyaset Bilimci Bakışı Toplumlar, varlıklarını sürdürebilmek için belirli bir düzene ve yapıya ihtiyaç duyarlar. Bu düzen, her bir bireyin sağlığına, haklarına ve yaşam kalitesine kadar uzanır. Fakat sağlık, yalnızca tıbbi bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal ilişkiler ve iktidar yapılarıyla şekillenen bir olgudur. Bir toplumda sağlığın nasıl ele alındığı, hastalıkların nasıl tedavi edildiği ve bu hastalıklarla ilgili toplumsal tutumların nasıl belirlendiği, doğrudan o toplumun güç ilişkilerinin bir yansımasıdır. Kanama bozuklukları, ciddi sağlık sorunları arasında yer alırken, bazı türleri hayatı tehdit eden boyutlara ulaşabilir. Peki,…

Spor Yapanlar Neden Fıstık Ezmesi Yer? Gerçekten O Kadar Faydalı Mı? Hadi dürüst olalım, hepimiz spor salonunun etrafında “protein bombası” fıstık ezmelerine takıldık. Ama gerçekten spor yapanların ihtiyacı olan şey bu mu? “Fıstık ezmesi, kas yapmayı hızlandırır, enerji verir!” diyenlere kulak vermeden önce, bir durup düşünmek gerek. Çünkü bu yazı, size sporcu fıstık ezmesi dünyasında bir uyanış yaşatabilir. Bu popüler yiyeceği öven herkesi bir kez daha gözden geçirmeye davet ediyorum. Fıstık Ezmesinin Zayıf Yönleri: Gerçekten O Kadar Harika Mı? Spor yapanların fıstık ezmesine olan ilgisi hiç de yeni değil. Protein, sağlıklı yağlar ve yüksek kalori içerdiği için “ideal” bir sporcu…

Umum Ne Anlama Gelir? Bir Kelimenin Arkasındaki Derin Anlamın Hikayesi Bir akşam, karanlık çökmeden önce, küçük bir kasaba meydanında bir grup insan toplanmıştı. Kasaba halkı, yıllardır birbirlerini tanır, ama çoğu zaman sadece kısa selamlaşmalarla yetinirlerdi. Fakat o akşam bir şey farklıydı. İnsanlar, aralarındaki eski bir soruyu tartışıyordu: “Umum ne anlama gelir?” Herkes bir şeyler söylemek istiyordu ama kimse tam olarak ne demek istediklerini bilmiyordu. İşte o zaman, iki eski dost, Ali ve Zeynep, bu sorunun peşinden gitmeye karar verdiler. Bir Sorudan Yola Çıkmak Ali, erkeklerin doğasında olan çözüm odaklı yaklaşımıyla bilinir. O, her şeyin bir çözümü olduğuna inanır. Sorunları mantıklı…

Lodos rüzgarı, pek çok kişinin yalnızca mevsimsel bir doğa olayı olarak bildiği bir fenomen. Ancak, bu rüzgarın izlediği yollar, etkileri ve yarattığı değişimler düşündüğünüzden çok daha derindir. Lodos, sadece doğanın değil, içinde yaşadığımız kültürlerin ve toplumların bir parçası olarak da karşımıza çıkar. Hangi şehirlerde olduğunu, nasıl algılandığını ve bu rüzgarın yerel kültürler üzerindeki etkilerini incelemek, doğa olaylarının toplumsal yansımalarını anlamak adına harika bir fırsat. Hadi gelin, Lodos’un Türkiye’deki ve dünyadaki izlerini birlikte keşfedelim. Lodos Nerelerde Görülür? Küresel ve Yerel Perspektif Lodos, aslında Türkiye’nin özellikle Akdeniz ve Marmara bölgelerinde etkili olan bir rüzgar türüdür. Adını, Latincede “güney” anlamına gelen “australis” kelimesinden…

Kalaycı Nişadırı Ne İşe Yarar? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Davetkâr Girişi Antropoloji, insanın geçmişini, toplumlarını ve kültürel yapısını anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Her toplum, kendine özgü gelenekler, inançlar ve pratikler oluşturur. Bu pratikler zamanla, belirli semboller ve ritüeller aracılığıyla kültürel kimliklerin şekillenmesine olanak tanır. Bugün, halk arasında yaygın olarak bilinen ancak pek az kişinin tam olarak ne işe yaradığını bildiği bir öğeyi, Kalaycı Nişadırını keşfetmeye davet ediyorum sizi. Peki, bu basit görünen madde, insan toplumlarının kimliklerini nasıl yansıtır? Kalaycı Nişadırı, sadece bir temizlik aracı mı, yoksa kültürlerarası bir köprü mü? Bu yazıda, Kalaycı…

Liken Skleroz Kansere Dönüşür Mü? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Liken skleroz, dünya genelinde birçok kadın ve erkek için yaşamı zorlu hale getiren, bazen yanlış anlaşılabilen bir hastalık. Toplumda bu hastalığın ne olduğu, nasıl geliştiği ve hangi riskleri taşıdığı hakkında farkındalık eksiklikleri mevcut. Bugün bu yazıda, liken sklerozun kansere dönüşme ihtimali üzerine konuşacak ve bunun toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl bağlantılı olduğunu ele alacağız. Kişisel deneyimlerin ve sosyal dinamiklerin önemli olduğu bu tür sağlık konularına duyarlı bir şekilde yaklaşmak, toplumu bilgilendirmenin ve empatik bir farkındalık yaratmanın önemli bir parçasıdır. Liken Skleroz Nedir? Liken skleroz,…

Kadınbudu Köftede Galeta Unu Yerine Ne Kullanılır? Bir Felsefi Bakış Kadınbudu köfte, Türk mutfağının lezzetli ve geleneksel yemeklerinden biridir. Ancak bu lezzetli yemeği hazırlarken bazı malzemeler üzerine düşündüğümüzde, yediğimizin ötesinde, mutfak kültürünün derinliklerine inmeye başlarız. Bir malzemenin yerine alternatifler koymak, basit bir tarif değişikliği olmaktan çok daha fazlasıdır. Burada, galeta unu yerine ne kullanılacağına dair bir soru sormak, hem etik, epistemolojik hem de ontolojik bir soruya dönüşebilir. Yiyeceklerin malzemeleri sadece tatları oluşturmaz, aynı zamanda onları hazırlama biçimimiz ve tüketimimizle ilgili düşünsel alanlara da işaret eder. Peki, galeta unu yerine ne kullanabiliriz ve bu değişiklik bizim nasıl bir dünyada var olduğumuzu…