Bilgeliği Seven Bilgeliği Arama Nedir? Bir Genç Yetişkinin Gözünden
Hayat, her an yeni bir şeyler öğrenmekle geçiyor. Kimi zaman “Bilgeliği seven bilgeliği arama” diyorlar. Fakat… ben ne demek istediğini anlamadan önce, bir kafe de yanlışlıkla bir kadayıf siparişi vermişliğim var. O yüzden bu felsefi şeyler biraz ağır olabiliyor, özellikle bir İzmirlisin, gündelik yaşamla boğulmuşsanız. Ama olsun, gelin hep birlikte bu ifadeyi keşfe çıkalım.
Bilgeliği Seven Bilgeliği Arama: Bir Yanılgı mı?
Evet, biraz derin konulardan açıldık ama bunu çözeceğiz. Şimdi, “Bilgeliği seven bilgeliği arama” dedikleri zaman, her şeyin belli bir amaca hizmet etmesi gerektiği söyleniyor. Ama bir de şunu düşünmek lazım: “Gerçekten amacı olan bir şey var mı, yoksa biz mi o amacı uyduruyoruz?”
Mesela geçen hafta arkadaşım Mert ile konuşuyorduk. Kendisi her gün yeni bir kitabı alıp, içini göz gezdirip bir kenara atıyor. “Hadi bakalım, bu kitapta neler var, hadi bakalım, her şeyin bir anlamı var” diyerek okuyor. Ama o kitabı bitirmiyor. Yani, “Bilgeliği seven bilgeliği arama” meselesi de biraz böyle bir şey galiba. Bilgelik peşinde koşarken, sonunda bulamıyoruz, çünkü neyi aradığımıza dair bir fikrimiz yok. Hedef, hedef değil, hedefe giden yol!
Mert ile Diyalog:
Ben: Mert, niye kitapları yarım bırakıyorsun ya?
Mert: Bilgeliği arıyorum, kardeşim. Ama anlamadım ki ne aradığımı!
Ben: Mert, senin bilgelik arayışın, geçen hafta taksiye binip 2 lira için tartışman gibi bir şey.
Mert: Evet, ama o tartışmanın içinde bir anlam arıyordum!
Gündelik Hayatta Bilgelik
Şimdi, biraz daha hafifletelim. Çünkü bildiğiniz gibi, hayat o kadar da derin düşüncelerle geçmez. Günlük yaşantımızda da bir yerde bir “bilgelik” arayışına giriyoruz, ama hiç farkına varamıyoruz. Mesela, sabah uyanıp güne başlarken, kendimize bir kahve alıyoruz ve “Bugün bilge gibi bir şeyler yapmalıyım” diye geçiriyoruz. Sonra birden iş yerinde çok fazla fazla şekerli bir çay içip, öğle tatilinde 2 saatte bir sene de yazı yazmamaya karar veriyoruz.
Bunlar, hep bilgelik arayışının küçük küçük örnekleri. Bazen yolun kendisi, ulaşmaya çalıştığın hedef kadar önemli oluyor. Çalışmaktan yoruldum ve “hayatın anlamı nedir?” diye düşünmeye başlıyorum. Sonra aklıma şu geliyor: “Aha! Bu sabah çok komik bir espri yaptım ya, işte hayatın anlamı bu!”
İç Sesim:
Bir yanda her şeyin anlamı var diye düşünüyorum, diğer yanda kahvaltı yaparken ağzımda dondurma var. Hangi biri daha anlamlı?
Bilgeliği Sevmek ve Huzur
“Bilgeliği seven bilgeliği arama” dedikleri zaman, aslında huzura da vurgu yapıyorlar. Çünkü bazen hayatı o kadar ciddi alıyoruz ki, her an her şeyin bir anlamı olması gerektiğini düşünüyoruz. Oysa aslında huzur, o anın tadını çıkarabilmekten geçiyor. Bir kahve içmek, bir parka gitmek, hatta sadece sokakta yürümek bile bir çeşit bilgelik arayışıdır aslında. Huzurlu bir zihinle bilgelik peşinden koşmak, aradığımızı bulmamızı kolaylaştırır.
Hadi gelin, şurada bir yerde bir köşe var. Mert de orada. Şimdi “çok derin” bir şeyler söyleme zamanı:
Ben ve Mert’in Bilgelik Sohbeti:
Ben: Mert, bilgelik peşinden koşuyorsun, ama hep aynı noktada dönüp duruyorsun.
Mert: Evet, ya! Belki de hiç bir yere gitmeyeceğiz.
Ben: Huzuru bulacağız diye uğraşırken, acaba huzursuzluk kendisi mi arıyor?
Mert: Huzursuzluğun ta kendisiyiz zaten!
Sonuç: Bilgeliği Aramak, Gerçekten Aradığın Şey mi?
Geldik yazının sonuna. Ve aslında, burada sorulması gereken soru şu: “Bilgeliği seven bilgeliği arama” dedikleri şey, gerçekten aradığımız şey mi? Yoksa bizler, içinde bulunduğumuz karmaşada bazen daha derin düşüncelerle huzuru mu arıyoruz? Hayatın anlamı, gerçekten de o kadar derinlerde mi? Yavaşlamak, gülmek, kahve içmek, arkadaşlarla sohbet etmek, belki de bilgelik yolunun bir parçası olabilir.
Çünkü bazen, bilgelik en basit şeylerde saklıdır. Hedefe ulaşmaya çalışırken, yolun kendisinin bir anlam taşıması yeterlidir. Ve belki de en büyük bilgelik, bu kadar basit bir şeyin içinde gizlidir. Bunu yaparken de çok fazla dert etmemek, gülmek ve anın tadını çıkarmak en doğrusu.